Zatrucie u kota

Zatrucia mogą stanowić ogromne niebezpieczeństwo dla zdrowia, a nawet życia kota. Wiedząc, że kot to zwierzę z natury ciekawskie, powinniśmy odciąć naszemu pupilowi dostęp do niebezpiecznych środków takich, jak np. środki czystości, płyn hamulcowy, niektóre rośliny, trutka na szczury, chemikalia, czy leki. Jednak często to my sami przez swoje niedbalstwo czy brak wyobraźni przyczyniamy się do spożycia przez kota trującej substancji. Najczęściej do zatruć dochodzi ze strony przewodu pokarmowego, układu oddechowego oraz skóry (kocia skóra ma tę właściwość, że łatwo przepuszcza substancje chemiczne).

Najczęstszymi objawami zatrucia są:

- wymioty (czasem krwawe)
- ślinotok
- biegunka
- utrata apetytu
- bladość śluzówek
- osowiałość
- problemy z oddychaniem
- problemy z poruszaniem się
- zaburzenia równowagi
- silne, bolesne skurcze
- krew w moczu oraz stolcu
- zapaść serca
- drgawki
- ospałość
- omdlenia, utrata przytomności
- gorączka
- kaszel, kichanie
- nerwowość
- nadmierne pobudzenie
- lęk, niepokój

Jeśli podejrzewamy zatrucie u naszego kota, niezwłocznie udajmy się z nim do lekarza weterynarii. W przypadku zatrucia każda minuta może być decydująca dla życia zwierzęcia. Oczywiście, często nie wiemy jaki środek zaszkodził naszemu pupilowi i niestety zazwyczaj moment zatrucia bywa przez nas nie zauważony. Jeśli jednak udało się nam przyłapać kota na gorącym uczynku i wiemy czym się zatruł, zabierzmy ze sobą próbkę tej substancji do lecznicy – umożliwi to lekarzowi szybsze podanie właściwej odtrutki. Jeśli kot wymiotował, można też zabrać próbkę wymiocin – prawdopodobnie znajduje się w nich szkodliwa substancja.

Czasami natychmiastowy kontakt z lekarzem nie jest możliwy – wtedy postarajmy się udzielić kotu pierwszej pomocy. Jednak tak szybko, jak to tylko możliwe przekażmy go w fachowe ręce weterynarza. Jest to bardzo ważne, gdyż leczenie zatruć to nie tylko udzielenie pierwszej pomocy, ale przede wszystkim podanie właściwych leków, ocena wpływu trucizny na organizm kota oraz leczenie powstałych uszkodzeń. Na czym polega pierwsza pomoc w wypadku zatrucia? Różni się ona w zależności od tego, jakiego rodzaju jest to zatrucie. Nie zawsze też udzielenie pierwszej pomocy jest możliwe!

W przypadku zatruć oddechowych ważne jest, aby wynieść zwierzę z niebezpiecznego pomieszczenia oraz zapewnić mu dopływ świeżego powietrza. Substancje lotne takie, jak np. benzyna, terpentyna czy nafta bardzo silnie podrażniają płuca i mogą w efekcie doprowadzić do poważnej niewydolności układu oddechowego lub toksycznego zapalenia płuc. Oczywiście, jak najszybciej udajemy się z kotem do lekarza weterynarii.

Zatrucia ze strony układu pokarmowego spowodowane są połknięciem lub zlizaniem przez kota substancji trującej. Przykładowe trucizny, które dość często stają się przyczyną tego rodzaju zatruć to wszelkiego typu substancje żrące, glikol etylowy (powszechnie stosowany przeciw zamarzaniu), aspiryna (dawka 100mg aktywnego składnika powoduje uszkodzenia narządów wewnętrznych, a w tabletce znajduje się aż 500mg), kwas benzoesowy (popularny konserwant używany w przemyśle spożywczym), środki przeciw insektom, trutka na szczury, niektóre rośliny (uwaga na kwiaty doniczkowe – istnieje cała lista roślin doniczkowych niebezpiecznych dla kotów) oraz w okresie świątecznym igły i gałązki z żywych choinek. Jeśli widzimy, że kot zjada właśnie którąś z wyżej wymienionych substancji, należy przede wszystkim przerwać mu jej spożywanie. Jeśli jest już na to za późno i obserwujemy charakterystyczne objawy, udzielmy pierwszej pomocy – pamiętajmy jednak, że w przypadku każdej trucizny pomoc ta wygląda nieco inaczej.

Gdy kot najadł się substancji żrącej, przepłuczmy jego pyszczek czystą wodą (uważajmy, by kot się nie zachłysnął!), a następnie w celu ochrony błon śluzowych podajmy mieszankę surowego białka jaja i oleju jadalnego. W żadnym wypadku nie prowokujmy wymiotów, gdyż może to spowodować jeszcze rozleglejsze uszkodzenia układu pokarmowego (zwłaszcza górnego ich odcinka). Glikol etylowy uszkadza nerki zwierzęcia, dlatego musimy w ciągu kilku godzin znaleźć się z kotem w lecznicy. Później niestety uszkodzenia nerek mogą być tak poważne, że na pomoc będzie za późno. Charakterystyczne objawy zatrucia glikolem etylowym to zaburzenia równowagi, wymioty oraz skurcze. Jeśli kot połknął aspirynę, musimy wywołać u niego wymioty (najlepiej, gdy lekarz poda zwierzęciu odpowiedni środek, jednak w warunkach domowych możemy użyć silnie osolonej wody, która jednak może zaszkodzić, jeśli nie zostanie zwrócona).

Ze względu na specyficzny metabolizm kota, należy uważać z przedawkowaniem kwasu benzoesowego (bardzo powoli rozkładającego się w kocim organizmie). Dawka śmiertelna dla kota wynosi 0,8 g czystego kwasu benzoesowego, a pokarmy dla ludzi zawierają go ok. 0,4g na 100g pokarmu. Nie przesadzajmy więc z podawaniem naszemu ulubieńcowi konserwowanej żywności. Niektórzy właściciele nieświadomie doprowadzają do zatrucia kota przez zastosowanie środków insektobójczych w celu zwalczenia pcheł (nie wolno tego robić!). Gdy zorientujemy się, że przyczyną zatrucia jest taki właśnie środek (objawy są następujące: brak apetytu, apatia, bladość śluzówek, dreszcze, ślinotok, biegunka), należy umyć kota ciepłą wodą bez mydła, owinąć ręcznikiem i zawieźć do lecznicy.

Zatrucie trutką na szczury jest bardzo niebezpieczne, koty często umierają po spożyciu trutki. Zawiera ona dwa rodzaje substancji: strychninę oraz kumarynę. Strychnina poraża układ nerwowy – zwierzę po jej zjedzeniu wykazuje nadpobudliwość, nerwowość i lęk, a po niedługim czasie pojawiają się też drgawki i skurcze ciała. Zwierzę z podejrzeniem zatrucia strychniną trzeba zawinąć w koc i zabrać natychmiast do lekarza. Kumaryna może doprowadzić do krwotoków wewnętrznych (to one są przyczyną śmierci kota w ciągu ok. 1-2 dni od spożycia tej substancji), gdyż drastycznie ogranicza krzepliwość krwi. Możemy podejrzewać zatrucie kumaryną, gdy w odchodach, moczu i wymiocinach kota znajduje się krew, na dziąsłach widać sińce lub krew, a na gałkach ocznych pojawiły się czerwone plamki. Jedynie lekarz weterynarii jest w stanie pomóc kotu w przypadku zatrucia trutką na szczury.

W przypadku roślin domowych, najlepiej wyeliminować te szkodliwe z otoczenia kota. Zwierzę to instynktownie podgryza wszelką dostępną roślinność, gdyż w naturze w celu oczyszczenia przewodu pokarmowego z kul włosowych zjada ono trawę. Gdy zauważymy jednak, że kot spożył zakazaną roślinę, udajmy się do lekarza weterynarii, który zdecyduje jak zwierzakowi pomóc.

Przy zatruciu ze strony skóry należy usunąć truciznę przez zmycie ciepłą wodą jak największej jej ilości. Następnie osuszamy futro kota ręcznikiem, a ponieważ najprawdopodobniej zlizał część trucizny, podajemy mu 3-4 tabletki węgla aktywnego rozpuszczonego w 75ml wody (najlepiej użyć w tym celu strzykawki bez igły). Węgiel aktywny wiąże w przewodzie pokarmowym wszelkie toksyny i działa na nie neutralizująco. Gdy na kociej sierści znajdziemy smołę, farbę lub smar, nigdy nie używajmy do jej oczyszczenia rozpuszczalnika! Substancje zawarte w rozpuszczalniku mogą kota zabić. Smołę lub smar można spróbować zmyć tłuszczem spożywczym (np. masłem), jednak jeśli zabrudzenie jest bardzo silne lub sierść jest sklejona od farby olejnej, konieczne będzie wycięcie ubrudzonego futerka nożyczkami.

Pamiętajmy, aby nie traktować pierwszej pomocy jako jedynego sposobu ratowania zwierzęcia. Kontakt z lekarzem weterynarii jest w przypadku zatruć absolutnie konieczny i powinien mieć miejsce jak najszybciej od chwili zauważenia niepokojących objawów.

Jak widać, zatrucie może skończyć się dla kota tragicznie, dlatego ważne jest zabezpieczenie go przed ewentualnym kontaktem z toksycznymi środkami. Pamiętajmy, aby wszelkie substancje żrące, chemikalia, środki do czyszczenia rur, środki czystości, odmrażacze, benzynę i inne tego typu produkty trzymać w miejscu niedostępnym dla kota. Nigdy nie zostawiajmy też tych środków w otwartych opakowaniach, a gdy wyrzucamy puste opakowanie, zadbajmy, aby pojemnik na śmieci był również poza zasięgiem naszego zwierzaka. Koniecznie wyeliminujmy z otoczenia kota (czyli z domu i ogrodu) wszelkie toksyczne rośliny. Jeśli wykładamy trutkę na szczury lub wiemy, że została gdzieś wyłożona, należy uniemożliwić kotu dostęp do niej. Lekarstwa należy odizolować w zamkniętej szafce i nigdy nie wolno podawać kotu leków, które nie zostały przepisane przez weterynarza. Nie przekraczamy też dawki leku, który lekarz zalecił. Pamiętajmy, że to my musimy zachować czujność, wykazać się wyobraźnią i umiejętnością przewidywania, ponieważ kot nie jest w stanie tego zrobić. To od nas zależy jego bezpieczeństwo.

Przydatne artykuły zoologiczne