Zimowanie gadów

Zimowanie gadów wpływa korzystnie na ich stan zdrowia, jest niezbędny, jeśli planujemy rozmnażanie. Opisane zimowanie przeprowadza się u żółwi i węży. Zabieg ten może być wykonany jedynie u zdrowych, silnych i dorosłych osobników. Osłabione i źle odżywione gady nie mają odpowiedniego zapasu tłuszczu. Proces ten składa się z trzech podstawowych etapów:

1. Przygotowanie do zimowania
2. Zimowanie
3. Wybudzanie

Przygotowanie do zimowania

Przygotowanie do zimowania polega na wybraniu zdrowych osobników, które przetrwają okres spoczynku. Ten etap rozpoczyna się od podania ostatniego posiłku, lecz bez ograniczenia dostępu do wody. Nie wolno zimować zwierząt podczas procesów trawiennych, ponieważ niewydalony pokarm może doprowadzić do podwyższenia stężenia toksyn i zakończyć się śmiercią gada. Okres ten zależy od czasu trawienia przez konkretnego osobnika. Zalegająca treść pokarmowa może również doprowadzić do wydzielenia gazów, powodując tym samym kolkę i uduszenia, w wyniku zbyt dużego ciśnienia w płucach.

Stopniowo obniżamy temperaturę i zmniejszamy cykl świetlny. W tym czasie urządzamy hibernakulum. Jest to pojemnik, w którym będzie zimował gad. W zależności od gatunku, należy odpowiednio go przygotować. Powinno być to szczelne pudełko z wentylacją, wielkością dopasowane do gada. Powinno się dysponować dwoma zbiornikami o różnej wielkości i w miarę potrzeby dopasować odpowiednie. Wnętrze wyścielić ściółką i umieścić termometr. W tym celu wykorzystuje się termometry z funkcją zapisywania najwyższej i najniższej temperatury. Hibernakulum powinno posiadać ściółkę o głębokości umożliwiającej zakopanie się gada. Materiał na ściółkę, to najczęściej mieszanka liści, kory i kostki kokosowej. Pudełko powinno mieć szczelną pokrywkę, jednak z taką ilością otworów, aby umożliwiało dobrą wentylacją, a także zabezpieczało przed drapieżnikami i gryzoniami.

Temperatura do zimowania powinna być stała, niekorzystne są duże wahania temperatur. Dla węży optymalną temperaturą jest przedział 7-14C (w zależności od potrzeb konkretnego gatunku). Żółwie najlepiej zimują w 5C, temperatura powyżej 10C powoduje wybudzanie, zaś poniżej 0C problemy zdrowotne lub śmierć.

Oprócz temperatury należy również monitorować wilgotność. Jest to bardzo ważny czynnik, nie wolno doprowadzić do wysuszenia podłoża. Można górną warstwę ściółki spryskiwać, ponad to umieścić wewnątrz pojemnik z wodą.

Zimowanie

Do wcześniej przygotowanego pojemnika umieszczamy gada i przez cały okres zimowania kontrolujemy stan zwierzęcia. Czas hibernacji zależy od konkretnego gatunku. U węży może trwać od 6 tygodni do 4 miesięcy. Żółwi od 2 do 4 miesięcy.

Jeśli podczas hibernacji dostrzeżemy niepokojące objawy należy wybudzić zwierzę. Do takich objawów zaliczamy wystąpienie wydzielin z jamy nosowej, spienienie w pysku, odwodnienie. Do odwodnienia dochodzi, kiedy gad nie był dostatecznie napojony lub, kiedy oddał mocz w trakcie hibernacji. Niepokojącym zjawiskiem jest również nadmierny spadek masy. Wszelkie inne niepokojące zachowania lub wygląd gadów powinien zakończyć się wybudzeniem.

Wybudzenie

Należy stopniowo podnosić temperaturę, aby zwierzę samo się wygrzebało ze ściółki. Następnie wydłużamy dzień świetlny. Trzeba zapewnić ochronę przed patogenami, ponieważ organizm jest osłabiony i podatny na infekcję.

Najważniejszą czynnością jest napojenie zwierzęcia z dodatkiem substancji wzmacniających. Podczas hibernacji zwierzę nie wydala moczu, więc przez ten czas stężenie toksyn uległo podwyższeniu. Zwierzę musi szybko się wypróżnić, oczyszczając organizm.

Gady powinny pobrać pokarm nie później, niż tydzień po obudzeniu. Jeśli czas ten się przedłuża jest to oznaka anoreksji pohibernacyjnej. Należy upewnić się, czy zwierze ma zapewnione odpowiednie warunki i w razie napotkania takowych, wyeliminować i ponownie spróbować karmić.

Brak apetytu wiąże się z uszkodzeniami wynikłymi podczas złego zimowania. Zwierze mogło między, innymi stracić wzrok, przeziębić się, ulec zakażeniu bakteryjnemu lub wirusowemu. W razie odmawiania pokarmu konieczna jest wizyta u lekarza weterynarii, który zdiagnozuje przyczynę i rozpocznie leczenie.

Zimowanie jaszczurek

Zimowanie jaszczurek ogranicza się do niewielkiego spadku temperatury, skrócenia dnia świetlnego i zmniejszenia częstotliwości karmienia. Należy uważnie przeczytać biologię konkretnego gatunku przed podejmowaniem jakichkolwiek działań.

Podsumowanie

Zimowanie jest korzystne, ze względu na kondycję i rozwój układu rozrodczego. Jeśli istnieje ryzyko niewybudzenia gada, należy zaniechać hibernacji. Nigdy nie hibernujemy zwierzęcia, jeśli posiadamy go pierwszy sezon oraz gatunków tropikalnych, które w naturze nie zimują. Każdy gatunek ma konkretne warunki zimowania, więc wcześniej należy się z nimi zapoznać i surowo przestrzegać.

Przydatne artykuły zoologiczne