Choroba Aujeszkyego

Choroba Aujekszyego nazywana jest również wścieklizną rzekomą. Jest to zakaźna choroba wirusowa zwierząt gospodarskich i domowych. Wśród zwierząt gospodarskich najczęściej spotykana jest u trzody chlewnej. U świń jest to choroba zwalczana nakazem z urzędu, ponieważ jest wysoce zaraźliwa, a mięso wieprzowe od zarażonych osobników również stanowi zagrożenie. Stosuje się obowiązkowe szczepienie u świń.

Wścieklizna rzekoma została zdiagnozowana i opisana w 1902 roku prze węgierskiego lekarza weterynarii Aladara Aujeszky. Od jego nazwiska pochodzi obecnie oficjalna nazwa choroby. Powodowana jest przez wirus SHV-1 (Herpesvirus suis typ 1). Wirus ten nie jest wytrzymały na działania termiczne, takie jak gotowanie. Patogen ulega szybkiemu unieszkodliwieniu podczas obróbki cieplnej w temperaturze 1000 C. Gotowanie przez 30-40 min również go dezaktywuje. Niższe temperatury nie wpływają na aktywność wirusa, zimą wykazuje zdolność do zakażenia nawet do 40 dni.

Przyczyny

Do zarażenia wirusem zwierząt domowych, takich jak pies lub kot, najczęściej dochodzi poprzez spożycie surowych bądź niedogotowanych narządów wieprzowych, będących rezerwuarem patogenu. Zwierze może również zarazić się poprzez drogę inhalacyjną.

Wirus głównie koncentruje się w mózgu, rdzeniu kręgowym, krtani, a także płucach. Patogen w organizmie nie rozprzestrzenia się przez krew, więc rzadko dochodzi do zarażenia poprzez spożycie mięsa wieprzowego, aczkolwiek odnotowano takie przypadki.

Choroba Aujekszyego może dotknąć również psy i koty będące w kontakcie z zarażoną trzoda chlewną. Do infekcji może dojść poprzez pogryzienie, a także przez błonę śluzową nosa i jamy ustnej.

Objawy

U trzody chlewnej może przebiegać bezobjawowo, jednak u psów i kotów od momentu zarażenia następuje szybkie rozwinięcie choroby. Wirus namnaża się w organizmie od 1 do 6 dni.

Po wniknięciu wirionów do organizmu, namnaża się i przedostaje do ośrodkowego układu nerwowego (mózg i rdzeń kręgowy). Aktywność wirusa w układzie nerwowym objawia się klinicznie. Występuje charakterystyczny obraz choroby, czyli swędzenie skóry. Zwierze nerwowo drapie się, tworząc głębokie rany. Najczęściej są to w okolicy pyska i jamy nosowej (miejsce wnikania wirusa) oraz innych obszarów głowy.

Zwierzęciu trudniej utrzymać równowagę, potyka się i przewraca. Pojawiają się wymioty. Obserwuje się skrajne zachowanie zwierząt. Choroba może przebiegać z objawem apatii i osłabienia lub silnego pobudzenia nerwowego. Zwierzęta zazwyczaj nie przejawiają agresji.

Następuje znaczne ślinienie, w wyniku zapalenia błony śluzowej gardła i przełyku. Występuje notoryczny odruch przełykania. Symptomy podobne do wścieklizny, dlatego choroba Aujeszkyego nazywana jest czasem wścieklizną rzekomą lub pseudo wścieklizną.

Choroba postępuje bardzo szybko, kolejnymi objawami są drgawki, a następnie paraliż mięśni. Zarażone zwierzę ginie w ciągu 24-36 godzin od aktywowania wirusa.

Rozpoznanie

Dokładna diagnoza jest dość trudna i może być pomylona ze wścieklizną. Jedyną metodą są badania laboratoryjne. Ważną wskazówką jest również rozmowa z właścicielem zwierzęcia, jeśli pies, kot miał kontakt z trzodą chlewną lub wieprzowiną jest duże prawdopodobieństwo, że zachorował właśnie na chorobę Aujeszkyego.

Diagnoza oparta wynikami laboratoryjnymi polega na wykonaniu badań molekularnych, dzięki którym możliwe jest rozpoznanie konkretnego wirusa. Można wykonać badanie immuno histochemiczne, które polega na wykrywaniu z zarażonych tkanek substancji antygenowych, za pomocną znakowanych przeciwciał. Badanie jest szybkie do przeprowadzenia i zależy od prędkości reakcji.

Leczenie

Obecnie nie ma skutecznego leczenia choroby Aujeszkyego. Jest to choroba nieuleczalna. Aby skrócić cierpienia należy poddać zwierzę eutanazji.

Zapobieganie

W chwili obecnej brak szczepionek na pseudo wściekliznę, więc jedyną metodą profilaktyczną są działania zapobiegawcze. Szczepionki dostępne dla trzody chlewnej nie są skuteczne dla innych grup zwierząt.

Nie wolno podawać surowych produktów poubojowych od trzody chlewnej, ponieważ nawet u świń bezobjawowych mogą koncentrować się wirusy Herpesvirus suis. Mięso wieprzowe podawać wyłącznie przebadane, najlepiej również po 30 minutowym gotowaniu.

Niedopuszczalne jest spożywanie produktów wieprzowych bez badań. Należy pamiętać, że mogą znajdować się tam inne patogeny, takie jak włosień. Spożywanie takiego mięsa, również przez ludzi, jest niebezpieczne. Jeśli psy i koty znajdują się na fermie trzody chlewnej, należy zapobiegać kontaktom tych grup zwierząt.

poleć innym ten artykuł