Niemożliwa pszczoła
Natura czasami tworzy istoty, które wykraczają poza wszelkie konwencje, jak pszczoła Megalopta amoena znaleziona w Panamie. Ten owad, z którego na świecie znane są tylko dwa egzemplarze, posiada unikalną cechę: lewa strona ciała wykazuje cechy męskie, podczas gdy prawa strona ma cechy żeńskie.
Konkretnie: lewa strona, odpowiadająca stronie męskiej, ma długie czułki, gładkie żuwaczki i cienką tylną nogę; natomiast prawa strona, z krótkimi czułkami, kolczastymi żuwaczkami i mocną tylną nogą, wykazuje cechy żeńskie.
Odkrycie tej dziwacznej pszczoły, będące wynikiem pracy zespołu badaczy pod przewodnictwem Uniwersytetu Cornell, stanowi pierwszy udokumentowany przypadek ginandromorfizmu bilateralnego u nocnej pszczoły. Znalezienie tego zwierzęcia było, jak to ujęła główna autorka badania opublikowanego w Journal of Hymenoptera Research, Erin Krichilsky, „[...] jak znalezienie złota lub wygranie darwinowskiej loterii”.
Jednak niezwykłość tej istoty nie ogranicza się tylko do jej wyglądu: również jej zachowanie jest nietypowe. Analizując rytm dobowy pszczoły, badacze odkryli, że egzemplarz ten rozpoczynał zdobywanie pożywienia wcześniej niż zarówno samce, jak i samice tego gatunku, a jego szczyty aktywności pokrywały się z tymi u samic. Ta anomalia sugeruje związek między zachowaniem związanym z poszukiwaniem pokarmu a prawą półkulą mózgową.
Skąd jednak pochodzi ta fascynująca cecha? Naukowcy uważają, że ginandromorfizm może być spowodowany przez dwa główne mechanizmy. W gatunkach, gdzie płeć jest determinowana przez kombinację chromosomów X i Y (samce posiadają chromosom X i Y, a samice dwa chromosomy X), ginandromorfizm może wystąpić, gdy dwa plemniki przypadkowo zapłodnią rzadki rodzaj jaja z dwoma jądrami. W takim przypadku powstały zarodek będzie zawierał zarówno komórki XY, jak i XX, co doprowadzi do powstania osobnika o mieszanych cechach.