Tajemnice w bursztynie
Niektóre rodzaje owadów, jak na przykład świetliki, należą do nielicznych złożonych organizmów zdolnych do wytwarzania zjawiska, które nazywamy bioluminescencją. Zgodnie z nowym badaniem opublikowanym w czasopiśmie Proceedings of the Royal Society B, owady nauczyły się wykorzystywać tę światłość w okresie kredowym, po wielkiej innowacji ewolucyjnej, która umożliwiła tym organizmom komunikowanie się za pomocą światła.
Autorami tego odkrycia są Cai Chenyang i jego współpracownicy z Instytutu Geologii i Paleontologii NIGPAS (Chińska Akademia Nauk), którzy w ostatnich latach - dzięki dużym złożom bursztynu w ich kraju oraz sąsiednich - postanowili ustalić, kiedy to zjawisko zostało opanowane przez owady.
Fragment bursztynu, który pozwolił określić, kiedy pojawiły się pierwsze "świetliki", został odnaleziony w Birmie w 2021 roku, jednak ogólnie fragmenty bursztynu zawierające owady są bardzo rzadkie, zwłaszcza w warstwach, z których pochodzą pierwsze gatunki.
Te owady należały do rodziny Cretophengodidae z nadrodziny Elateroidea, która z kolei reprezentuje fazę przejściową ewolucji innych owadów, lampyroidów – prawdziwych świetlików.
Aby datować te fragmenty bursztynu i uzyskać jak najwięcej okazów, chińscy naukowcy zdecydowali się na współpracę z innymi międzynarodowymi zespołami, w tym z badaczami z Uniwersytetu Cambridge i Uniwersytetu w Bristolu, którzy pomogli swoim kolegom w wykopaliskach na birmańskich stanowiskach kopalnych.
Owe znaleziska liczą około 100 milionów lat, co oznacza, że organizmy te żyły w środkowej kredzie, podczas jednej z najważniejszych eksplozji biologicznych tamtego okresu, która obejmowała powstanie roślin kwitnących i nowych grup owadów zdolnych do zapylania.
Czułki tego starożytnego gatunku miały owalne receptory sensoryczne oraz specjalny organ emitujący światło w pobliżu końcówki odwłoka, przypominający narząd, który umożliwia dzisiejszym świetlikom komunikowanie się ze swoimi partnerami.