Zakażenie układu moczowego u królika
Zakażenie układu moczowego (ZUM), to bakteryjne zakażenie w układzie moczowym, które może powodować znaczący ból u królika.
Mocz królika zawiera wysokie stężenie wapnia. Nagromadzenie wapnia w układzie moczowym może predysponować króliki do częstszych zakażeń niż inne ssaki.
Zakażenie u królika, który otrzyma odpowiednie leczenie na czas, zazwyczaj nie jest poważne. Nieleczone może powodować długotrwałe lub nawet trwałe uszkodzenie pęcherza, dlatego ważne jest, aby zawsze szukać leczenia, gdy tylko zauważymy objawy.
Objawy
Przyczyny
Istnieje wiele przyczyn, które mogą wywołać zakażenie u królika.
Nadmierna ilość wapnia w diecie
Królik potrzebuje nieograniczonych ilości siana z tymotki lub trawy w swojej diecie. Chociaż większość siana jest odpowiednia dla królików, siano z lucerny powinno być podawane dorosłym królikom tylko umiarkowanie. Lucerna ma znacznie wyższe stężenie wapnia niż inne rodzaje siana trawiastego, które królik zwykle je. Podczas gdy pewna ilość wapnia jest oczekiwana w moczu królika, jeśli mają dostęp do zbyt dużej ilości lucerny – zarówno luzem, jak i w formie kostek, granulek czy smakołyków – wyższe stężenia wapnia w moczu królika mogą podrażniać wyściółkę ich układu moczowego, co umożliwia bakteriom inwazję i wywołanie zakażenia.
Przewlekłe odwodnienie
Odwodniony królik będzie miał bardziej skoncentrowany mocz. Większość zwierząt nie ma kryształów w moczu, jednak normalne jest, że króliki mają kryształy na bazie wapnia, a nawet małe kamienie w moczu. Ważne jest, aby królik pił wystarczająco dużo wody, aby pozostawać nawodnionym, ponieważ to pozwala na przepłukanie tych stałych substancji moczowych.
Królikom lepiej pije się z misek na wodę niż z butelek wiszących, a brak miski na wodę może predysponować królika do przewlekłego odwodnienia.
Otyłość
Króliki otyłe lub z nadwagą są bardziej skłonne do zatrzymywania większej ilości wilgoci wokół genitaliów. Mniej ruchliwy królik może być również mniej nawodniony. Wilgotne środowisko jest idealnym miejscem do rozmnażania się bakterii, a mniejsze nawodnienie oznacza bardziej skoncentrowany mocz, co może powodować zapalenie cewki moczowej, prowadzące do infekcji.
Urazy pleców
Królik z urazem pleców może nie być w stanie całkowicie opróżnić pęcherza. Gdy mocz przebywa w układzie moczowym przez dłuższy czas, bakterie mogą się rozmnażać i rozwijać chorobę. Stres związany z urazem pleców może również powodować immunosupresję, co czyni króliki bardziej podatnymi na infekcję.
Brudne podłoże
Obszary zanieczyszczone moczem i odchodami, które pozostają wilgotne, będą rozwijać znaczne ilości bakterii. Gdy królik ma kontakt z tymi obszarami, na przykład używając kuwety lub leżąc na brudnym podłożu, jest narażony na bakterie, które mogą powodować zakażenie.
Suplementy wapnia
Zwykły królik nie potrzebuje suplementów wapnia, ale te, które są w ciąży, karmiące lub mające schorzenia medyczne, mogą potrzebować różnych form suplementów zalecanych przez weterynarza. Jeśli królik otrzymuje niepotrzebnie dodatkowy wapń, zwiększa to również ilość wapnia w ich moczu, co może powodować podrażnienia prowadzące do zakażenia.
Wady anatomiczne układu moczowego
Choć rzadko, królik może urodzić się z anomalią w układzie moczowym, znaną jako stan wrodzony, który może predysponować do ZUM. Przykłady anomalii układu moczowego obejmują:
Kamienie pęcherza
Kamienie w pęcherzu to połączenie kryształów moczowych. Powodują one uraz ściany pęcherza po utworzeniu i mogą powodować blokadę moczu, jeśli utkną w cewce moczowej królika. Ciągłe urazy spowodowane przez kamienie mogą predysponować królika do rozwoju zapalenia i zakażenia.
Zatory moczowe
Zatory moczowe są stanem nagłym, który stanowi znaczne ryzyko dla zdrowia twojego królika. Zapalenie cewki moczowej, w połączeniu z nadmiarem wapnia moczowego i/lub kamieniami, może prowadzić do zatoru cewki moczowej, co oznacza, że mocz nie może wypłynąć z pęcherza. Ciało królika nie ma sposobu na poinformowanie organizmu o zaprzestaniu produkcji moczu, jeśli nie może go wydalić, więc mocz gromadzi się w pęcherzu, potencjalnie prowadząc do pęknięcia. Stagnujący mocz i uszkodzone w miejscu zatoru tkanki w pęcherzu są miejscem rozwoju bakterii.
Potencjalnie trwałe uszkodzenia mogą być spowodowane ekstremalnym i długim rozciąganiem ścian pęcherz. To uniemożliwia prawidłowe opróżnianie pęcherza w przyszłości i może sprawić, że królik będzie podatny na zapalenia przez resztę życia.
Diagnozowanie
Weterynarz połączy dokładny wywiad – który sprawdza źródła nadmiaru wapnia w diecie – z odpowiednimi objawami i badaniami moczu w celu diagnozy. Dodatkowo przeprowadzi badanie fizykalne, aby określić, czy jakiekolwiek urazy lub oczywiste oznaki powodują problemy u królika.
Przygotuj się na szczegółowe odpowiedzi na pytania dotyczące opieki nad królikiem podczas wizyty u weterynarza, w tym dokładne ilości i marki wszystkich produktów spożywczych, siana, smakołyków, suplementów i podłoża dostarczanych twojemu królikowi.
Twój weterynarz może wykonać badanie moczu, które pomaga zidentyfikować nie tylko bakterie w moczu, ale także inne nieprawidłowości, które mogą zwiększać ryzyko. Testy hodowli moczu i wrażliwości mogą również być przeprowadzone na próbce moczu, co pozwala na wyhodowanie bakterii obecnych w próbce i sprawdzenie, które antybiotyki będą skuteczne w leczeniu zakażenia u królika.
W razie potrzeby, zdjęcia rentgenowskie lub inne badania obrazowe mogą sprawdzić brzuch pod kątem niektórych innych przyczyn lub problemów, takich jak kamienie pęcherza. Może to również pomóc w diagnozowaniu powiązanych problemów, takich jak urazy pleców.
Leczenie
Leczenie zazwyczaj wymaga dwóch kroków.
Pierwszym krokiem jest podanie antybiotyku, który leczy właściwą infekcję bakteryjną. Wybór antybiotyku może być dokonany na podstawie hodowli bakterii w moczu i testów wrażliwości.
Leki, które weterynarz może zalecić w leczeniu, obejmują:
Drugim krokiem w leczeniu jest rozwiązanie podstawowego problemu, którym zazwyczaj jest nadmiar wapnia w moczu wynikający z nadmiaru wapnia w diecie. Oznacza to zastąpienie wszelkiego siana z lucerny sianami o niższej zawartości wapnia, takimi jak siano z tymotki. Granulki z lucerny również zazwyczaj muszą zostać usunięte z diety.
W ciężkich przypadkach, które spowodowały trwałe uszkodzenia pęcherza lub układu moczowego, może być konieczna operacja lub przepłukanie układu moczowego.
Podczas gdy większość zakażeń można szybko i łatwo leczyć, pozostawione bez leczenia mogą mieć niepewne rokowania. Powiązane problemy, takie jak zator moczowy spowodowany tym samym osadem wapnia w moczu, który może powodować problemy, mogą zabić królika w ciągu około jednego dnia lub mniej, jeśli nie zostaną odpowiednio leczone.
Zawsze należy szukać szybkiego leczenia objawów moczowych u królika.
Rekonwalescencja
W przypadku nieskomplikowanego zakażenia układu moczowego, królikom podaje się antybiotyki codziennie przez dwa do czterech tygodni. Każdy królik przyjmujący antybiotyki musi być uważnie monitorowany pod kątem objawów zastoju jelitowego, który jest stanem nagłym. Zastój jelitowy występuje, gdy przewód pokarmowy królika przestaje się poruszać, a króliki nie są w stanie wydalać kału i są narażone na impakcję.
W przypadku cięższych zakażeń może być konieczny pobyt w szpitalu z cewnikiem moczowym wspomagającym oddawanie moczu oraz kilka miesięcy leczenia, aby pomóc królikowi w dalszym prawidłowym oddawaniu moczu, gdy pęcherz się goi.
Jeśli występuje podrażnienie skóry spowodowane moczem, obszar musi być utrzymywany w czystości i suchości. Oznacza to również upewnienie się, że klatka, podłoże i kuweta są zawsze całkowicie czyste i suche.
Podczas zmiany siana i diety królika na opcje o niższej zawartości wapnia, upewnij się, że przystosowują się i jedzą swoją nową dietę. Poproś weterynarza o pomoc, jeśli twój królik odmawia lepszych alternatyw.
Zapewnij dużo wody i zachęcaj do picia. Lepsze nawodnienie utrzymuje układ moczowy królika w znacznie bardziej komfortowym stanie, łagodząc podrażnienia. Zawsze zapewniaj królikowi wodę w misce, nie tylko w butelce.
Jeśli twój królik nie reaguje na leczenie, skontaktuj się z weterynarzem.
Zapobieganie
Najlepszym sposobem zapobiegania zakażeniom układu moczowego u królika jest podawanie lucerny w małych, ograniczonych ilościach lub całkowite usunięcie jej z diety królików, które miały problemy z układem moczowym w przeszłości. Twój weterynarz może pomóc ustalić najlepszą dietę i zalecane ilości lucerny, na podstawie historii i zdrowia twojego królika.