Proces trawienny u królika nazywany jest fermentacją w jelicie tylnym. Króliki mają dużą komorę w swoim przewodzie pokarmowym, zwaną jelitem ślepym, która zawiera specyficzne bakterie i enzymy potrzebne do rozkładania pokarmu w celu uzyskania odpowiednich składników odżywczych. Króliki fermentujące w jelicie tylnym potrzebują wysokich ilości błonnika i normalnych, zrównoważonych bakterii w jelitach, aby pozostać zdrowymi. Kiedy bakterie są niezrównoważone, mogą tworzyć nadmierne ilości gazu, który może gromadzić się, powodując wzdęcia, ból i toksyny śmiertelne.

Gdy zaczyna się zastój królik przestaje jeść i/lub wypróżniać się.
Króliki muszą jeść i wypróżniać się ciągle przez cały dzień, a brak jedzenia lub wypróżniania się przez więcej niż osiem godzin jest nieprawidłowy.

Zastój jest nagłym przypadkiem medycznym i opiekunowie zwierząt powinni natychmiast szukać interwencji weterynaryjnej.

Objawy zastoju

Królik może wykazywać liczne objawy, które różnią się intensywnością, w zależności od ciężkości stanu. Typowe objawy obejmują:

• Zmniejszony lub brak apetytu
• Zmniejszone lub brak wypróżnień
• Zgrzytanie zębami (bruksizm)
• Wzdęcia
• Biegunka
• Ból brzucha przy dotyku
• Skulona postawa
• Niska temperatura ciała (opiekunowie mogą zauważyć zimne uszy lub kończyny)

Przyczyny

Zastój przewodu pokarmowego może wystąpić samodzielnie, ale często jest wtórny do innych chorób lub problemów opiekuńczych. Wszystko, co powoduje ból u królika, zmniejsza jego apetyt lub powoduje odwodnienie, może prowadzić do zastoju.

Zła dieta

Zła dieta jest częstą przyczyną zastoju w przewodzie pokarmowym. Króliki powinny mieć stały dostęp do wysokiej jakości siana. Jako fermentujące w jelicie tylnym, ich dieta powinna składać się w około 25% z błonnika. Dieta niskobłonnikowa i wysokowęglowodanowa może zmieniać bakterie w przewodzie pokarmowym i zmniejszać skurcze mięśni jelit, co prowadzi do opóźnionego ruchu pokarmu (ileus/ niedożność jelit).

Króliki karmione tylko granulatem są bardziej narażone na rozwój stasis, ponieważ granulat nie zapewnia odpowiedniego stosunku błonnika do węglowodanów.

Stres lub ból

Stres, ból i inne choroby mogą powodować zmniejszenie spożycia pokarmu i wody, a tym samym wtórne spowolnienie lub zastój przewodu pokarmowego. Odwodnienie wtórne do innych schorzeń może również powodować zaburzenia elektrolitowe i w konsekwencji stasis.

Choroby zębów

Choroby zębów to kolejna główna przyczyna zastoju przewodu pokarmowego u królików. Nieprawidłowe ustawienie zębów królika może powodować słabe trawienie lub utrudniać przełykanie odpowiednich ilości pokarmu.

Problemy z układem moczowym

Choroby nerek i kamienie pęcherza to częste przyczyny bólu i zmniejszonego apetytu u królików, często prowadzące do GI stasis.

Inne potencjalne przyczyny zastoju obejmują:

• Niektóre leki, takie jak opioidy, mogą spowolnić przewód pokarmowy
• Antybiotyki mogą również znacząco zmieniać bakterie
• Operacje i manipulacje przewodem pokarmowym mogą powodować zapalenie i zmiany w bakteriach
• Niedrożność przewodu pokarmowego, taka jak kulki włosowe lub ciała obce
• Toksyczność ołowiu; choć rzadko, chroniczna ekspozycja może powodować problemy z przewodem pokarmowym
• Problemy rozrodcze, takie jak rak macicy

Diagnozowanie

Weterynarze mogą zdiagnozować zastój przewodu pokarmowego na podstawie badania fizykalnego, historii choroby i podstawowych testów diagnostycznych. Typowe pytania, które mogą pomóc zespołowi weterynaryjnemu w diagnozie stasis, obejmują:

• Historia diety, w tym wszelkie ostatnie zmiany
• Kiedy królik miał ostatnie wypróżnienie
• Kiedy królik ostatnio jadł
• Historia ostatnich leków
• Wszelkie zmiany w zachowaniu

Badania krwi

Badania krwi dostarczają cennych informacji dotyczących zdrowia królika. Często mogą zidentyfikować podstawowy stan, taki jak niewydolność nerek lub wątroby, i dostarczyć informacji o ciężkości choroby. Weterynarze zwykle wykonują pełną morfologię krwi i panel biochemiczny, aby ocenić ogólną funkcję narządów i ciężkość choroby.

Poziom glukozy we krwi jest korzystny w diagnozowaniu niedrożności u królików. Wyższe wartości glukozy i inne czynniki, takie jak radiografia i badania fizykalne, wspierają diagnozę niedrożności.

Badanie fizykalne

Króliki z GI stasis mogą mieć oczywiste problemy z zębami, które powodują słabe trawienie. W miarę postępu zastoju, króliki mogą mieć niską temperaturę ciała, spowolnione bicie serca i być odwodnione do punktu wstrząsu.

Niektóre króliki mogą mieć rozdęte lub wzdęte brzuchy od nagromadzenia gazu i mogą być ekstremalnie bolesne w dotyku. Ciężkie przypadki mogą mieć blade (nie różowe) błony śluzowe, niskie ciśnienie krwi, zmienione myślenie, a niektóre mogą umrzeć z powodu ciężkiej choroby.

Badania obrazowe i próbki

Radiografia jamy brzusznej, czyli zdjęcia rentgenowskie, są niezbędne do identyfikacji niedrożności jelit i szkodliwych wzorców gazu. Radiografia jest niezwykle pomocna w monitorowaniu postępu choroby i leczenia. Często jest wykonywane wielokrotnie w trakcie leczenia. Rentgen czaszki i klatki piersiowej może również wykluczyć stany lub choroby, które mogą predysponować królika do zastoju.

Próbki kału mogą być analizowane w celu wykluczenia zakaźnych lub pasożytniczych przyczyn choroby przewodu pokarmowego.

Leczenie

Identyfikacja i leczenie pierwotnych schorzeń są priorytetem w leczeniu GI stasis. Leczenie zastoju różni się w zależności od objawów i ciężkości choroby. Weterynarze będą monitorować:

• Temperaturę
• Tętno
• Apetyt
• Produkcję kału
• Poziom bólu

Podstawowe zasady leczenia GI stasis obejmują:

Wsparcie cieplne: Króliki z niską temperaturą ciała, tętnem i ciśnieniem krwi mają gorsze rokowanie. Stopniowe ogrzewanie przy jednoczesnym nawodnieniu jest kluczowe.

Wsparcie żywieniowe: Króliki wymagają stałego dostarczania pożywienia. Preferowane jest doustne karmienie, chociaż wymuszone karmienie może zwiększyć stres królika i pogorszyć stan. Mogą być założone sondy do karmienia, aby dostarczyć pożywienie królikom, które nie jedzą samodzielnie. Popularnym zamiennikiem żywieniowym jest specjalistyczna karma wspomagająca. Weterynarze będą kontynuować podawanie siana i warzyw, aż królik zacznie jeść samodzielnie.

Wsparcie płynowe: Łagodne przypadki mogą wymagać tylko płynów podskórnych, ale wiele królików z zastojem wymaga cewników dożylnych i bardziej agresywnej wymiany płynów, aby zwalczyć odwodnienie.

Leki przeciwbólowe: Wszystkie przypadki zastojów przewodu pokarmowego mają pewien stopień dyskomfortu, od łagodnego do ciężkiego. Leki przeciwbólowe muszą być podawane jako część planu leczenia, ponieważ bolesność u królika powoduje zmniejszone jedzenie, co pogłębia jego stan.

Leki na przewód pokarmowy

Środki motoryczne, mogą być stosowane w przypadkach nieobstrukcyjnych po nawodnieniu królika.

Espumisan może być pomocny w niektórych przypadkach w zmniejszaniu produkcji gazu.

Antybiotyki są stosowane tylko wtedy, gdy podejrzewa się poważne zaburzenie równowagi bakteryjnej, toksykozę lub infekcję. Króliki są bardzo wrażliwe na antybiotyki.

Nigdy nie podawaj swojemu królikowi leków bez zgody weterynarza. Nieprawidłowe podanie może spowodować poważne choroby, a nawet śmierć.

Chirurgia

Chirurgia przewodu pokarmowego niesie ze sobą bardziej ostrożne rokowanie niż przypadki zastoju bez operacji. Włosy są najczęstszą przyczyną niedrożności u królików, zwłaszcza jeśli dieta nie zapewnia odpowiedniego błonnika. Niedrożność czasami można usunąć bez cięcia przewodu pokarmowego. Jednakże, ciała obce lub kulki włosowe często wymagają, aby chirurg weterynaryjny przeciął żołądek, jelita lub jelito ślepe królika, aby ręcznie usunąć materiał.

Króliki są podatne na komplikacje po operacji, więc zazwyczaj najpierw próbuje się leczenia farmakologicznego. Króliki powinny być stabilne i dobrze nawodnione przed poddaniem się znieczuleniu ogólnemu. Leki przeciwbólowe są kluczowe po zabiegu, ponieważ zastój może się utrzymywać lub pogarszać wtórnie do operacji i bólu.

Rekonwalescencja

Większość nieskomplikowanych przypadków zastoju ustępuje dzięki interwencji weterynaryjnej w ciągu trzech do pięciu dni. Zazwyczaj te króliki są hospitalizowane w celu wsparcia i powtarzanych diagnostyk, aby prowadzić leczenie. Bardziej zaawansowane przypadki mogą wymagać tygodni leczenia. Około 70% królików przeżywa zastój.

Biegunka jest częstym problemem, zwłaszcza po operacji. Niektóre badania wskazują na gorsze rokowanie dla królików rozwijających biegunkę.

Króliki mogą również rozwijać rodzaj niewydolności wątroby, zwany hepatozą tłuszczową, jeśli nie jedzą przez 24 godziny lub dłużej. W hepatozie tłuszczowej organizm używa alternatywnych źródeł paliwa, co powoduje problemy metaboliczne, a nawet śmierć.

Prawidłowa opieka nad królikiem, w tym dieta, temperatura, środowisko i opieka weterynaryjna, zmniejsza szanse na zachorowanie u królików i pomaga im żyć długim, pełnym życiem.